دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 Implementation of Cognitive Load Theory for Studentsâ Learning and Educational Achievements: A Systematic Review کاربست نظریه بار‌شناختی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان: مرور سیستماتیک 3816 FA وحید احمدی دانشگاه اصفهان 0000-0003-1943-942X سعیده صالحی دانشگاه اصفهان 0009-0004-8890-0405 راضیه حاجیان دانشگاه اصفهان 0009-0007-2508-0798 Journal Article 2026 06 08 The present study aims to review previous research on Cognitive Load Theory and its implementation for students’ learning outcomes and educational achievements in Iran and throughout the world from 2000 to 2024. To achieve this, a literature search was conducted in reputable domestic and foreign databases such as the ACECR Scientific Information Database, Magiran, Noormags, Comprehensive Portal of Humanities, ERIC, Science Direct, Francis & Taylor, Google Scholar, and some other websites using English and Persian keywords for Cognitive Load Theory, learning and educational achievements. The papers were qualitatively assessed using checklists. From the overall 120 sought papers, 25 papers were finally examined after reviewing their titles, considering their involvement criteria, and a detailed study of them. As the Literature Review sections showed, the analysis of the papers had focused on 23 core and 6 subsidiary factors. From the core group, the Impact of Teaching by Cognitive Load on Students’ Learning and the Impact of Teaching by Cognitive Load on Students’ Retention had the most frequencies. The major factors were organized and coded into six subtitles: Learning Improvement, Adjustment Dimensions, Cognitive and Metacognitive Skills, Educational Progress and Achievement, Educational Skills, and Motivational Dimension for the larger group of Implementation of Cognitive Load Theory for Students’ Learning and Educational Achievement. هدف پژوهش حاضر، ﻣﺮور ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت انجام‌شده در زمینـۀ کاربست نظریۀ بار‌ شناختی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان در ایران و جهان از سال 2000 تا 2024 بود. بر این اساس، جستجوی ﻣﻘﺎﻻت در ﭘﺎﻳﮕﺎه‌ﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﻌﺘبر داخلی و خارجی نظیر مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، مگ‌ایران، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی، اریک، ساینس‌دایرکت، فرانسیس و تیلور و گوگل‌اسکالر با جستجوی ﻛﻠﻤﺎت نظریۀ بار شناختی، یادگیری، پیشرفت تحصیلی و معادل انگلیسی آنها اﻧﺠﺎم پذیرفت. ارزیابی کیفی مقالات با استفاده از چک‌لیست صورت گرفت. در این مرور 120 مقاله شناسایی شد که بعد از بررسی عناوین، درنظرگرفتن معیار‌های ورود و خروج و بررسی کامل مقالات، در نهایت 25 مقاله مطالعه شد. بر اساس مرور پژوهش‌های انجام‌شده، تجزیه‌وتحلیل این اسناد بر 23 محور پایه و شش محور فرعی تأکید داشت. از بین محور‌های پایه، اثر‌بخشی آموزش مبتنی بر بار شناختی بر میزان یادگیری دانش‌آموزان و اثربخشی آموزش مبتنی بر بار شناختی بر یادداری دانش‌آموزان بیشترین درصد تکرار را داشتند. محور‌های پایه در فرآیند کدگذاری در قالب شش محور فرعی بهبود یادگیری، ابعاد تنظیم، مهارت‌های شناختی و فراشناختی، پیشرفت تحصیلی و موفقیت، مهارت‌های تحصیلی و بُعد انگیزشی در زمینـۀ محور اصلی پژوهش یعنی کاربست نظریۀ بار ‌شناختی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان سازماندهی شد.

https://erj.khu.ac.ir/article_3816_c911241d00294e8bb714eee2e83fa475.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 Studying students' actions in the SHAD system's virtual technical and vocational training with a post-phenomenological approach, emphasizing the concepts of multistability and transparency. مطالعه کنش هنرجویان در آموزش‌های مجازی فنی وحرفه ای سامانه شاد با رویکرد پساپدیدارشناسی با تأکید بر مفاهیم چندگانگی و شفافیت 3817 FA محمد شاهی دانشگاه خوارزمی سعید ضرغامی همراه دانشگاه خوارزمی رمضان برخورداری دانشگاه خوارزمی اکبر صالحی دانشگاه خوارزمی Journal Article 2026 06 08 Aim: This research aimed to study the students' actions in the virtual technical and vocational training of the SHAD system, emphasizing the concepts of multistability and transparency. Method: The method of this research was post-phenomenological. Sample and Instruments: The lived experience of several students of girls' and boys' art schools in Malard city was analyzed using interviews. Results: Factors such as sedimentation and digital distraction have been effective in strengthening multistability and have led to appropriate and inappropriate habits such as self-management and reducing learning time, and the various functions of the SHAD system have been emphasized. Regarding transparency, issues such as the normalization process; repetition and practice, and a sense of immersion; are reinforced by positive ambiguity. Identifying and overcoming distractions and communication strategies such as closing messages enhance focus. Conclusion: The mediation of the SHAD system has expanded the temporal and spatial possibilities and the degree of freedom of action of the students. Increasing the efficiency of learning in the group to understand actions and the difference in the type of knowledge of the content presented has been in line with reducing multistability and increasing transparency. این پژوهش با هدف مطالعه کنش هنرجویان در آموزش‌های مجازی فنی‌وحرفه‌ای سامانه شاد با تأکید بر مفاهیم چندگانگی و شفافیت صورت گرفته است. روش این پژوهش پساپدیدارشناسی بوده است. تجربه زیسته تعدادی از هنرجویان هنرستان‌های دخترانه و پسرانه شهرستان ملارد با ابزار مصاحبه واکاوی گردیده است. نتیجه این که واسطه‌گری سامانه شاد امکان زمانی و مکانی و درجه آزادی عمل هنرجویان را گسترش داده است؛ وانگهی به دلیل تفاوت‌های ماهوی، ضمنی و محیطی آموزش‌های عملی دروس تخصصی، چالش‌های مضاعفی را به وجود آورده‌اند. افزایش کارایی یادگیری درگرو فهم کنش‌ها و تفاوت نوع دانشی محتوی ارائه‌شده در راستای کاهش چندگانگی و افزایش شفافیت بوده است. عواملی چون رسوب‌گذاری و حواس‌پرتی دیجیتالی در تقویت چندگانگی مؤثر بوده و عادات مناسب و نامناسبی چون خودمدیریتی و کاهش زمان یادگیری را به دنبال داشته و برکارکردهای مختلف سامانه شاد تأکید شده است. در باب شفافیت مواردی همچون فرایند عادی‌سازی؛ با تکرار و تمرین و احساس غوطه‌وری؛ با جود ابهام مثبت تقویت‌شده است. شناسایی و غلبه بر مزاحمت‌ها و راهبردهای ارتباطی همانند بستن پیام‌ها جهت تقویت تمرکز به کار گرفته شده است. این سامانه نوع ترکیب کنش هنرجویان را با بازیگران دیگری همچون هنرجویان و اشیاء دیجیتالی و حقیقی تغییر داده است.

https://erj.khu.ac.ir/article_3817_fa6c94460e902005a0b660266190c8ba.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 Comparing the effectiveness of group training based on schema therapy and imago therapy on improving attachment styles and emotional styles of couples مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر طرحواره درمانی و ایماگو درمانی بر بهبود سبک-های دلبستگی و سبکهای عاطفی زوجین 3818 FA صمد اسلامی مهر وزارت آموزش و پرورش کیانوش زهراکار دانشگاه خوارزمی فرشاد محسن زاده دانشگاه خوارزمی Journal Article 2026 06 08 The present study is an applied and semi-experimental study conducted to compare the effectiveness of group training based on schema therapy and imago therapy on improving attachment styles and emotional styles of couples. The statistical population includes couples who had referred to Razi Counseling Center in Karaj in the winter of 2018. The sampling was available and purposeful and included 45 women and men who met the necessary conditions to enter the sessions. Then, 15 people were randomly assigned to experimental group 1 (schema therapy), 15 people to experimental group 2 (imago therapy), and another 15 people to the control group. Hazen and Shaver (1978), Hoffman and Kashdan (2010) questionnaires were used to collect information. The results showed that there is a difference between the effectiveness of group training based on schema therapy and imago therapy on attachment styles of couples, so schema therapy has a greater effect on attachment styles. There is also a difference between the effectiveness of group training based on schema therapy and imago therapy on couples' attachment styles, so imago therapy has a greater effect on emotional styles. پژوهش حاضر کاربردی و از نوع نیمه آزمایشی است که به منظور مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر طرحواره درمانی و ایماگو درمانی بر بهبود سبک های دلبستگی و سبک های عاطفی زوجین انجام شد. جامعه آماری شامل زوجینی میباشد که در زمستان 1397 به مرکز مشاوره رازی کرج مراجعه کرده بودند. نمونه گیری از نوع در دسترس و هدفمند و شامل 45 نفر از زنان و مردانی که شرایط لازم برای ورود به جلسات را داشتند می باشد. سپس به صورت تصادفی 15 نفر در گروه آزمایش 1 (طرحواره درمانی) و 15 نفر در گروه آزمایش 2 (ایماگو درمانی) و 15 نفر دیگر در گروه کنترل قرار داده شدند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه های هازن و شیور (1978)، هافمن و کاشدان (2010) استفاده شد. نتایج نشان داد که بین اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر طرحواره درمانی و ایماگو درمانی بر سبک های دلبستگی زوجین تفاوت وجود دارد لذا طرحواره درمانی اثر بیشتری بر سبک های دلبستگی دارد. همچنین بین اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر طرحواره درمانی و ایماگو درمانی بر سبک های دلبستگی زوجین تفاوت وجود دارد لذا ایماگو درمانی اثر بیشتری بر سبک های عاطفی دارد.

https://erj.khu.ac.ir/article_3818_b994697479c5716eda77e8e9713e5f0f.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 Evaluation of the Electronics Curriculum in Secondary Education ارزشیابی برنامه‌ درسی رشته الکترونیک در دوره آموزش متوسطه 3819 FA احد نویدی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش Journal Article 2026 06 08 This research was conducted to evaluate the electronics curriculum in secondary schools. To do this, five provinces were selected purposefully with the opinions of experts, and the required data were collected using written documents, questionnaires, and interviews. 406 people responded to the art student questionnaire and 1980 people responded to the student questionnaire. Members of the electronics program planning commission and several knowledgeable experts, 15 people who implemented the electronics curriculum, and 14 people who implemented the art students were interviewed. The research findings show that the needs assessment, design, and curriculum planning of the electronics program have not been carried out according to scientific standards. Experts and art students acknowledge the ambiguity in the goals of the program. Standards for human resources, equipment, space, and the evaluation system are set in an abstract space and are out of reach. Due to the lack of equipment and training time, as well as the weakness of the program implementers, the developed program has not been implemented properly. Most experts, art school directors, art students and students have assessed the workshop facilities as inadequate and inadequate. The implementation of the internship curriculum is not in line with the objectives of this course. The competency-based evaluation guidelines have not been implemented properly. Experts, teachers and students have conditioned the success of the program to creating favorable conditions through reforming the input, process and output of the system. این پژوهش برای ارزشیابی برنامه درسی رشته الکترونیک در دوره متوسطه اجرا شد.برای انجام آن، پنج استان با نظر کارشناسان، به‌صورت هدفمند، انتخاب و داده‌های مورد نیاز با استفاده از اسناد مکتوب، پرسشنامه و مصاحبه جمع‌آوری شد. 406 نفر به پرسشنامه هنرآموز و 1980 نفر به پرسشنامه دانش‌آموز پاسخ دادند. با اعضای کمیسیون برنامه ریزی رشته الکترونیک و چند نفر از کارشناسان آگاه، 15 نفر از مجریان برنامه‌های درسی رشته الکترونیک و 14 نفر از هنرآموزان مصاحبه شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که نیازسنجی، طراحی و برنامه‌ریزی درسی رشته الکترونیک، مطابق معیارهای علمی انجام نشده است. کارشناسان و هنرآموزان به ابهام موجود در اهداف رشته اذعان دارند. استانداردها برای منابع انسانی، تجهیزات، فضا و نظام ارزشیابی در یک فضای انتزاعی تعیین شده و دور از دسترس است. در اثر کمبود تجهیزات و زمان آموزش و نیز ضعف مجریان برنامه، برنامه تدوین شده بدرستی اجرا نشده است. اغلب کارشناسان، مدیران هنرستان‌ها، هنرآموزان و دانش‌آموزان مورد مطالعه امکانات کارگاهی را نامناسب ناکافی ارزیابی کرده‌اند. اجرای برنامه درس کارآموزی با هدف این درس هماهنگ نیست. دستورالعمل ارزشیابی مبتنی بر شایستگی بدرستی اجرا نشده است.کارشناسان، مدرسان و دانش‌آموزان، موفقیت برنامه را به ایجاد شرایط مساعد از طریق اصلاح درونداد، فرایند و برونداد نظام مشروط کرده‌اند.

https://erj.khu.ac.ir/article_3819_eb1848290d5a7de9c9ccabc67fefa211.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 The mediating role of academic boredom in the relationship between school climate and academic engagement in high school students نقش میانجی دلزدگی تحصیلی در رابطه بین جو مدرسه و درگیری تحصیلی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه 3820 FA فایزه سادات حسینی دانشگاه الزهرا مریم محسن پور دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا Journal Article 2026 06 08 The present study aimed to identify the mediating role of academic boredom in the relationship between school climate and academic engagement of high school students. This was a descriptive correlational study (structural equation model). The statistical population was female high school students in public schools in Mashhad in the academic year 1403-1404, of which 368 were selected through cluster random sampling. The research tools included the School Climate Scale by Lee et al. (2017), Sharp et al.'s Academic boredom (2021), and Rio's Academic Engagement (2013). The results showed that school climate and academic boredom have a direct effect on academic engagement, and school climate has a direct effect on academic boredom. Also, school climate can predict academic engagement through the mediation of academic boredom . In addition, academic boredom and school climate explain 43% of academic engagement, of which 32% is explained by school climate and 11% by academic boredom (P<0.001). Based on the research findings, creating a positive atmosphere in schools can play an effective role in reducing academic boredom and increasing students' academic engagement; therefore, it is suggested that those involved in the education system, by improving the school atmosphere and strengthening positive relationships between students and teachers, provide conditions to reduce academic boredom and increase students' academic engagement. پژوهش حاضر باهدف شناسایی نقش میانجی دلزدگی تحصیلی در رابطه‌ بین جو مدرسه و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه انجام‌ شد. این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی (مدل معادلات ساختاری) بود. جامعه آماری دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم مدارس دولتی شهر مشهد در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که 368 نفر آز آن‌ها به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس سنجش جو مدرسه ﻟﻰ و ﻫﻤﻜﺎران (٢٠١٧)، دلزدگی تحصیلی شارپ و همکاران (۲۰۲۱) و درگیری تحصیلی ریو(2013) بود. نتایج نشان داد، جو مدرسه و دلزدگی تحصیلی بر درگیری تحصیلی و جو مدرسه بر دلزدگی تحصیلی تأثیرمستقیم دارد. همچنین، جو مدرسه با میانجی‌گری دلزدگی تحصیلی می‌تواند درگیری تحصیلی را پیش‌بینی کند. به‌علاوه، دلزدگی تحصیلی و جو مدرسه 43 درصد از درگیری تحصیلی را تبیین می‌نماید که از این مقدار 32% توسط جو مدرسه و 11% توسط دلزدگی تحصیلی تبیین می‌شود (001/0>P). بر اساس یافته‌های پژوهش، ایجاد جوی مثبت در مدارس می‌تواند نقش مؤثری در کاهش دلزدگی تحصیلی و افزایش درگیری تحصیلی دانش‌آموزان داشته باشد؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود دست‌اندرکاران نظام آموزشی با بهبود فضای مدرسه و تقویت ارتباطات مثبت میان دانش‌آموزان و معلمان، شرایطی فراهم نمایند تا دلزدگی تحصیلی کاسته و درگیری تحصیلی دانش‌آموزان افزایش یابد.

https://erj.khu.ac.ir/article_3820_91e50fe1e39af2869d3336eaaeebdb43.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 A Phenomenological Study of the Lived Experiences of Student Teachers at Farhangian University of Academic Procrastination and Its Educational Implications مطالعه پدیدارشناختی تجارب زیسته دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان از اهمال‌کاری تحصیلی و دلالت‌های تربیتی آن 3821 FA عصمت مطهرنژاد دانشگاه فرهنگیان Journal Article 2026 06 08 Objective: Academic procrastination is a common challenge among students that can affect their quality of learning, motivation, and future professional performance. The aim of the present study was to analyze the lived experiences of student teachers of academic procrastination and identify the factors affecting it. Method: This study was conducted with a qualitative approach and Van Manen's analytical phenomenological method. The field of the present study included all student teachers of Farhangian University in the academic year 1403-1404, and 10 student teachers were selected using purposive sampling and data saturation criteria. Data were collected through in-depth semi-structured interviews. Data analysis was conducted in six steps based on Van Manen's perspective. In this process, 127 initial codes were extracted and after removing repetitive codes, 96 basic themes, 14 organizing themes, and finally 3 overarching themes were obtained. Findings: The results of the analyses showed that the three overarching themes of this study included internal pressures and academic self-concept, environmental and structural factors, and coping strategies and reactions. The findings of this study showed that a combination of individual factors (such as low self-efficacy and performance anxiety), environmental factors (such as educational structure and social relationships), and lack of skills in applying effective coping strategies play a role in the emergence and persistence of academic procrastination. Conclusion: The results of the study emphasize the necessity of designing educational and counseling programs at Farhangian University that can help improve self-regulation skills, time management, promote academic motivation, and use effective coping strategies to eliminate or reduce procrastination in student teachers with a multi-level approach. هدف: اهمال‌کاری تحصیلی یکی از چالش‌های رایج در بین دانشجویان است که می‌تواند کیفیت یادگیری، انگیزش و عملکرد حرفه‌ای آینده آنها را تحت تاثیر قرار دهد. هدف پژوهش حاضر، واکاوی تجارب زیسته دانشجو ‌معلمان از اهمال‌کاری تحصیلی و شناسایی عوامل مؤثر برآن بود. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تحلیلی ون منن انجام شد. میدان پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجو ‌معلمان دانشگاه فرهنگیان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و معیار اشباع داده‌ها، ۱0 نفر از دانشجو‌معلمان انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با روش مضمون‌یابی بر اساس دیدگاه ون منن در شش گام انجام شد. در این فرایند، 127 کد اولیه استخراج و بعد از حذف کدهای تکراری، 96 مضمون پایه، ۱4 مضمون سازمان‌دهنده و در نهایت ۳ مضمون فراگیربه‌دست آمد. یافته‌ها: نتایج تحلیل‌ها نشان داد 3 مضمون فراگیر این پژوهش شامل فشارهای درونی و خود انگاره تحصیلی، عوامل محیطی و ساختاری و راهبردها و واکنش‌های مقابله‌ای بود. یافته‌های این پژوهش نشان داد در بروز و تداوم اهمال‌کاری تحصیلی ترکیبی از عوامل فردی (مانند خودکارآمدی پایین و اضطراب عملکرد)، عوامل محیطی (مانند ساختار آموزشی و روابط اجتماعی) و عدم مهارت در کاربست راهبردهای مقابله‌ای موثر نقش دارند. نتیجه گیری: نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای در دانشگاه فرهنگیان تأکید دارد که بتوانند با رویکردی چند سطحی به بهبود مهارت‌های خودتنظیمی، مدیریت زمان، ارتقای انگیزش تحصیلی و استفاده از راهبردهای مقابله‌ای کارآمد در رفع و یا کاهش اهمال‌کاری دانشجو‌معلمان کمک کنند.

https://erj.khu.ac.ir/article_3821_c04c19c2c2474dbf5f7ac4372c5b9af1.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 Effect of teachersâ self-concept on (de)motivating teaching styles: a study based on self-determination theory تاثیر خودپنداره معلمان بر سبک‌های تدریس انگیزش‌بخش و غیرانگیزش‌بخش: مطالعه‌ای مبتنی بر نظریه خودتعیین‌گری 3822 FA معصومه محمدی دانشگاه خوارزمی حمیدرضا حسن آبادی دانشگاه خوارزمی مهدی عربزاده دانشگاه خوارزمی جواد کاوسیان دانشگاه خوارزمی Journal Article 2026 06 08 Although previous studies have examined motivating and demotivating teaching styles within the framework of the circumplex model of teaching, the link between teachers’ self-concept and these styles has remained understudied. The present study aimed to investigate how teachers’ self-concept and gender can predict motivating and demotivating teaching styles. Based on a priori power analysis for multiple regression with a medium effect size, a sample of 80 secondary school teachers in Tehran during the 2022–2023 academic year was selected through multistage cluster sampling. Data were collected by using the School Situations Questionnaire by Aelterman et al. (2019) (α = 0.77), the Teacher Self-Concept Questionnaire Retelsdorf et al. (2014) (α = 0.86). Data analysis employed descriptive statistics, independent t-tests, Pearson’s correlation coefficients, and multiple regression. The findings showed no significant gender differences except for the controlling style, in which male teachers scored higher. Furthermore, teachers’ self-concept was positively and significantly related to motivating teaching styles (autonomy-supportive and structured) and explained 13–24% of their variance, whereas it was not associated with demotivating styles (controlling and chaotic). The results highlight the importance of self-concept in shaping motivating teaching and provide practical implications for teacher education aimed at strengthening teachers’ positive self-perceptions. اگرچه پژوهش‌های پیشین سبک‌های تدریس انگیزش‌بخش و غیرانگیزش‌بخش را در چارچوب مدل دایره‌ای آموزش بررسی کرده‌اند، اما پیوند میان خودپنداره معلمان و این سبک‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر بررسی این است که چگونه خودپنداره و جنسیت معلمان می‌تواند پیش‌بینی‌کننده سبک‌های تدریس انگیزش‌بخش و غیرانگیزش‌بخش باشد. بر اساس تحلیل توان پیشین برای رگرسیون چندگانه با اثر متوسط، نمونه‌ای شامل ۸۰ معلم دوره متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه موقعیت‌های مدرسه آلترمن و همکاران (2019) (α = 0.77) و پرسشنامه خودپنداره رتلسدورف و همکاران (2014) (α = 0.86) گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها با آمار توصیفی، آزمون t مستقل، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه انجام شد. یافته‌ها نشان داد تفاوت معناداری از نظر جنسیت وجود نداشت، مگر در سبک سلطه‌جویانه که مردان نمرات بالاتری داشتند. همچنین، خودپنداره رابطه مثبت و معناداری با سبک‌های تدریس انگیزش‌بخش (حامی خودمختاری و ساختار) داشت و بین ۱۳ تا ۲۴ درصد از واریانس آن‌ها را تبیین کرد، اما با سبک‌های غیرانگیزش‌بخش (کنترل و هرج‌ومرج) ارتباطی نداشت. نتایج بر اهمیت خودپنداره در شکل‌گیری تدریس انگیزش‌بخش و آموزش معلمان تأکید دارد.

https://erj.khu.ac.ir/article_3822_0e57098d0318a954d1443e2974a38fac.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 06 08 Investigating the effectiveness of cultural programs emphasizing religious occasions in improving elementary school students' attitudes toward religious concepts بررسی اثربخشی برنامههای فرهنگی با تاکید بر مناسبتهای مذهبی در بهبود نگرش دانش‌آموزان ابتدایی نسبت به مفاهیم دینی 3823 FA معصومه مقیمی دانشگاه فرهنیگان معصومه مطور دانشگاه فرهنگیان زهرا سعیددهقی دانشگاه فرهنگیان Journal Article 2026 06 08 This study aimed to investigate the effectiveness of cultural programs emphasizing religious occasions among female students in the second level of primary education in Qarchak County. A quasi-experimental comparative design was used. The statistical population consisted of all female students at the second level of primary education in Qarchak County. Based on the Krejcie and Morgan sampling table and through random cluster sampling, 215 individuals were selected as the sample and responded to the Religious Attitude and Religiosity Scale by Khodayari et al. The data were analyzed using frequency distribution tables, mean and standard deviation, and the non-parametric Mann–Whitney U test. Based on the findings, there was a significant difference between the group that received cultural program training and the comparison group in the variables of religious belief and religious behavior, with the trained students showing higher mean scores. However, in the variables of religious affect and social pretense, the difference between the two groups was not statistically significant. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی برنامه‌های فرهنگی با تأکید بر مناسبت‌های مذهبی در میان دانش‌آموزان دختر دوره دوم ابتدایی شهرستان قرچک بود. از پژوهش علی-مقایسه‌ای استفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم ابتدایی در شهرستان قرچک بود که براساس جدول نمونه‌گیری کریسی و مورگان و به صورت خوشه‌ای تصادفی، 215 نفر به عنوان نمونه انتخاب و به پرسشنامه سنجش نگرش مذهبی و دینداری خدایاری‌فرد و همکاران پاسخ دادند. داده‌‌های با جداول توزیع فراوانی، میانگین و انحراف معیار ز آزمون ناپارامتریک یومن–ویتنی تحلیل شد. براساس یافته‌ها بین گروه آموزش دیده با برنامه‌های فرهنگی و گروه مقایسه در متغیر‌های باور دینی و رفتار دینی تفاوت معنی‌داری وجود داشت و دانش‌آموزان آموزش دیده میانگین بالاتری داشتند. اما در متغیرهای عاطفه دینی و وانمود اجتماعی تفاوت بین این دو گروه از نظر آماری معنی‌دار نبود.

https://erj.khu.ac.ir/article_3823_bca382c81484983f2d437f97d1e141f3.pdf

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 03 21 The role of addiction to virtual social networks, academic self-concept, and perception of parenting style on predicting academic quality of life students نقش اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی مجازی، خودپنداشت تحصیلی و ادراک سبک والدگری بر پیش‌بینی کیفیت زندگی تحصیلی دانش‌آموزان 11703 FA جعفر بهادری خسروشاهی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران رضا نصیرپور کاکولوند دانشگاه شهید مدنی Journal Article 2025 07 14 The aim of the present study was to determine the role of addiction to virtual social networks, academic self-concept, and perception of parenting style on predicting students' academic quality of life. This study was applied in terms of purpose and descriptive and correlational in terms of methodology. The statistical population was the first-year high school students of Ilkhechi County in the academic year 2024-2025, from which 250 people were selected and studied using the Morgan table and cluster random sampling method. For data collection, Anderson and Burke's Academic Quality of Life questionnaire, Turrell and Serenko's Addiction to Virtual Social Networks, Yi-Sen Chen's Academic Self-Concept, and Grolink et al.'s Perception of Parenting Style were used. Data analysis was performed using Pearson's correlation coefficient and multiple regression analysis (simultaneous). The results of the study showed that there is a negative and significant relationship between addiction to virtual social networks and the components of habit, addiction, and high involvement with the quality of academic life. There is also a positive and significant relationship between academic self-concept and the components of general and educational self-concept and the perception of the parenting style of the mother and father with the quality of academic life. On the other hand, the results of the regression analysis showed that the variables of addiction to virtual social networks (habit, addiction, and high involvement), academic self-concept (general, educational, and non-educational self) and the perception of the parenting style of the mother and father are able to predict the quality of academic life. Therefore, paying attention to reducing addiction to social networks and improving the academic self-concept and parenting style of the mother and father can play an important role in increasing the academic quality of students in school. هدف پژوهش حاضر تعیین نقش اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی و خودپنداشت تحصیلی و ادراک سبک والدگری بر پیشبینی کیفیت زندگی تحصیلی دانشآموزان بود. این پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و از نظر روششناسی از نوع توصیفی و همبستگی بود. جامعه آماری دانشآموزان دوره اول متوسطه شهرستان ایلخچی در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که از این جامعه با استفاده جدول مورگان و به روش نمونهگیری تصادفی ساده تعداد 250 نفر انتخاب شده و مورد بررسی قرار گرفتند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای کیفیت زندگی تحصیلی اندرسون و بورک، اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی تورل و سرنکو، خودپنداشت تحصیلی یی سن چن و ادراک سبک والدگری گرولینک و همکاران استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادهها با روش آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه (همزمان) انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد بین اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی و مولفههای عادت، اعتیاد و درگیری بالا با کیفیت زندگی تحصیلی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین بین خودپنداشت تحصیلی و مولفههای خودعمومی و خودآموزشگاهی و ادراک سبک والدگری مادر و پدر با کیفیت زندگی تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. از سویی نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی (عادت، اعتیاد و درگیری بالا)، خودپنداشت تحصیلی (خود عمومی، خودآموزشگاهی و خودغیرآموزشگاهی) و ادراک از سبک والدگری مادر و پدر قادر به پیشبینی کیفیت زندگی تحصیلی میباشند. بنابراین توجه به کاهش اعتیاد به شیکههای اجتماعی و بهبود خودپنداشت تحصیلی و سبک والدگری مادر و پدر میتواند نقش مهمی در افزایش کیفیت تحصیلی دانشآموزان در مدرسه ایفا نماید.

دانشگاه خوارزمی پژوهش‌های تربیتی ۱۰۲۴-۳۴۰۲ 13 52 2026 03 21 Predicting resilience based on early maladaptive schemas and emotional self-regulation with the mediating role of family emotional climate in female students پیش بینی تاب‌آوری بر اساس طرحواره‌های ناسازگار اولیه و خودتنظیمی هیجانی با نقش میانجی جو عاطفی خانواده در دانش‌آموزان دختر 11704 FA زهرا کرمانی مامازندی دانشگاه فرهنگیان مریم عباسی اسکندری Secondary Education Advisor, Chenaran Region, Mashhad, Iran. Journal Article 2025 10 13 The present study aimed to predict resilience based on early maladaptive schemas and emotional self-regulation with the mediating role of family emotional climate in female students. The research method was descriptive-correlational based on structural equation modeling. The statistical population of the study included all female high school students in Chenaran city, Mashhad in the academic year 1403-1404, numbering 2100 people, of whom 325 were selected based on Morgan's table and using a random cluster sampling method. They answered the questionnaires of Young's early maladaptive schemas, Connor and Davidson's resilience, Hoffman and Kashden's emotional self-regulation, and Hillburn's emotional climate. Pearson correlation and structural equation modeling (path analysis) methods were used to analyze the data. The results of the Pearson correlation test showed that there is a significant negative relationship between early maladaptive schemas, resilience, and family emotional climate. There is also a significant positive relationship between emotional self-regulation, resilience, and family emotional climate. The results of structural equation modeling showed that early maladaptive schemas and emotional self-regulation have an indirect negative effect on resilience through the mediating role of the family emotional climate. The results also indicated that the family emotional climate mediates the relationship between early maladaptive schemas and resilience, as well as the relationship between emotional self-regulation and resilience. Based on the findings, psychologists and counselors can, by teaching self-regulation and enhancing resilience in students, take a step toward promoting students' adaptive functioning in challenging situations. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی تاب‌آوری براساس طرحواره‌های ناسازگار اولیه و خودتنظیمی هیجانی با نقش میانجی جو عاطفی خانواده در دانش‌آموزان دختر انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی – همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهرستان چناران مشهد در سال تحصیلی 1404-1403، به تعداد 2100 نفر بود که از این تعداد 325 نفر براساس جدول مورگان و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شدند. و به پرسشنامه های طرحواره‌های ناسازگار اولیه یانگ، تاب آوری کانر و دیویدسون، خودتنظیمی هیجانی هافمن و کاشدن و جو عاطفی خانواده هیل برن پاسخ دادند. به منظور تحلیل داده‌ها از روشهای همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه با تاب‌آوری و جو عاطفی خانواده رابطه منفی معنادار وجود دارد. نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که طرحواره‌های ناسازگار اولیه و خود تنظیمی هیجانی به واسطه جو عاطفی خانواده بر تاب آوری تاثیر منفی غیرمستقیم دارند. همچنین نتایج نشان داد که جو عاطفی خانواده در رابطه بین طرحواره‌های ناسازگار اولیه و تاب‌آوری و همچنین خودتنظیمی هیجانی و تاب آوری نقش میانجی دارد. با توجه به نتایج، به طور کلی روانشناسان و مشاوران می‌توانند با آموزش خود تنظیمی و افزایش تاب آوری در دانش‌آموزان، گامی در جهت عملکرد سازگارانه دانش‌آموزان در موقعیت‌های چالش برانگیز بردارند.