Educational R esearch

fa مرور نظامند ابزارهای مورد استفاده در سنجش مهارت‌های تفکر خلاق ریاضیاتی دانش‌آموزان Systematic Review of the Tools Used to Measure Students' Mathematical Creative Thinking Skills سنجش و اندازه گیری های تربیتی Educational Assessment & Measurements مقاله پژوهشی Research Paper با توجه روزافزون به مهارت تفکر خلاق ریاضیاتی در آموزش ریاضیات، نیاز و علاقه به بررسی چگونگی سنجش این مهارت‌ نیز افزایش یافته است. مطالعه حاضر با یک مرور نظامند بر اساس دستورالعمل پریزما به بررسی چگونگی سنجش تفکر خلاق ریاضیاتی در ادبیات موضوعی موجود پرداخته است. پس از غربالگری مطالعات و ارزیابی کیفیت آنها، نهایتا ۵۵ مطالعه از چهار منظر شامل: مقطع آموزشی، مفاهیم ریاضی، ابزار اندازه‌گیری، شواهد پایایی و روایی مورد بررسی و مرور دقیق قرار گرفتند. نتایج نشان داد که مطالعات بیشتر در مقطع متوسطه اول انجام شده است. تعداد مطالعات مقطع ابتدایی بسیار محدود است. بعلاوه، نتایج نشان داد که موضوع هندسه و اندازه‌گیری بیشتر از سایر موضوعات در حوزه سنجش تفکر خلاق ریاضیاتی استفاده شده است. به نظر می‌رسد ماهیت تجسمی هندسه، آن را به موضوع محبوب برای سنجش خلاقیت در ریاضیات تبدیل کرده است. از میان ابزارهای سنجشی، سوالات بازپاسخ فراوانی بیشتری داشتند. همچنین برخی مطالعات از سوالات بازپاسخ مبتنی بر ریاضیات قومی استفاده کرده بودند. بررسی‌های مربوط به روایی و پایایی نشان داد که کمتر از نیمی از مطالعات شواهد پایایی و حدود نیمی از مطالعات شواهد روایی را گزارش کرده‌اند. بیشترین روایی گزارش شده، مربوط به روایی محتوایی است. این مرور نظامند در شناسایی شکاف‌های تحقیقاتی موجود در زمینه سنجش تفکر خلاق ریاضیاتی به کار می‌رود و می‌تواند به توسعه روش‌های بهتر و موثرتر در این حوزه کمک کند.   As the focus on fostering creative thinking in math education grows, there is a growing interest in understanding how to evaluate these skills. This study used a systematic review following PRISMA guidelines to explore how creative mathematical thinking is assessed in academic literature. After carefully analyzing 55 studies, we looked at different aspects like educational levels, math concepts, assessment methods, and the reliability and validity of these assessments. Our findings revealed that most studies focused on assessing creative thinking in junior secondary education, with limited attention given to primary education. Geometry and measurement were the most commonly assessed subjects, likely due to their visual nature, which lends itself well to assessing creativity. Many assessment tools used open-ended questions, while some incorporated ethnomathematics-based questions. However, less than half of the studies provided evidence of reliability, and only about half reported validity evidence, mostly related to content validity. This review highlights a gap in research concerning the measurement and assessment of creative mathematical thinking.   تفکر خلاق ریاضیاتی, ریاضیات, سنجش, ابزارهای اندازه‌گیری, ریاضیات قومی Mathematical Creative Thinking, Mathematics, Assessment, Measurement Tools, Ethnomathematics 128 153 http://erj.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4447-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Haghayeghi مرضیه حقایقی m.haghayeghi@ut.ac.ir 10031947532846006543 10031947532846006543 No University of Tehran دانشگاه تهران Ali Moghadamzadeh علی مقدم زاده amoghadamzadeh@ut.ac.ir 10031947532846006544 10031947532846006544 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Hamdollah Ravand حمدالله راوند ravand@vru.ac.ir 10031947532846006545 10031947532846006545 No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولی عصر Mohamad Javadipour محمد جوادی پور Javadipour@ut.ac.ir 10031947532846006546 10031947532846006546 No University of Tehran دانشگاه تهران Hossein Kareshki حسین کارشکی kareshki@um.ac.ir 10031947532846006547 10031947532846006547 No Tehran University دانشگاه تهران