fa بهره‌گیری از کارکرد برنامه درسی پنهان به منظور رشد تفکر انتقادی دانشجویان در آموزش عالی برنامه ریزی آموزشی Educational Programing مقاله پژوهشی Research Paper <p dir="RTL">ابتدایی‌ترین اقدام برای بهبود کیفیت تفکر انتقادی دانشجویان،‌ بالا بردن انگیزه استفاده از فکر کردن به عنوان کلیدی‌ترین عامل کسب موفقیت در تحصیل و زندگی است؛ چرا که کسب مهارت‌های درگیر در تفکر انتقادی در جریان برنامه درسی رسمی، به تنهایی نمی‌تواند ضامن معتبری برای پرورش این مهارت‌ها و در نهایت، کاربست آن در موقعیت‌های مختلف باشد. بنابراین، یکی از مؤثرترین اقدامات در این راستا، بهبود جنبه‌های نگرشی تفکر انتقادی، توجه به کارکرد برنامه درسی پنهان در آموزش عالی است که می‌تواند با اهداف برنامه درسی رسمی همسو نباشد. از این رو، مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیل اسنادی، ضمن تبیین جایگاه برنامه درسی پنهان در آموزش عالی و بررسی نسبت آن با تفکر انتقادی، به تشریح سازوکار تأثیرگذاری و کاربست‌های برنامه درسی پنهان آموزش عالی در جهت رشد تفکر انتقادی می‌پردازد. با توجه به کارکرد بیشتر برنامه درسی پنهان در آموزش عالی که به دلیل آزادی عمل برنامه درسی رسمی است، نسبت برنامه درسی پنهان با بعد نگرشی تفکر انتقادی و نیز توجه به برنامه درسی پنهان در تعلیم و تربیت آزاد در جهت ایجاد گرایش به تفکر انتقادی بحث شده است. در ادامه، برنامه درسی پنهان حاصل از روش تدریس دیالکتیکی به منظور رشد تفکر انتقادی فراگیران تشریح شده است.</p> <p>The most fundamental move to enhance the quality of critical thinking in students is the improvement of motivation to think, as the key to success in life and study. This is because acquiring the skills involved in critical thinking, in the process of official curriculum, cannot guarantee the development of these skills, and consequently, their application in different situations. Therefore, one of the most useful steps with this regard is the enhancement of the attitudinal aspects of critical thinking, paying attention to the function of hidden curriculum in higher education-something which could be in the opposite direction to official curriculum. Thus, the present study, by benefiting from the method of documentary analysis, while clarifying the position of hidden curriculum in higher education and studying its relation to critical thinking, offers the analysis of the apparatus of effects and the use of hidden curriculum in the development of critical thinking. With this regard, it is discussed that the function of hidden curriculum in higher education is due to the fluctuation in the official curriculum-which by itself is due to: lack of a complete legislation of this program in higher education, relation between hidden curriculum and the dimension of critical thinking and attention paid to hidden curriculum in liberal education with an inclination towards critical thinking. In addition, the hidden curriculum, developed out of a dialectical methodology is studied to investigate the development of critical thinking of the learners.</p> برنامه درسی پنهان, تفکر انتقادی, دانشجویان, آموزش عالی. hidden curriculum, critical thinking, students, higher education. 78 109 http://erj.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-877-1&slc_lang=fa&sid=1 Mina Ahmadian مینا احمدیان ahmadian931@atu.ac.ir 10031947532846001058 10031947532846001058 Yes Mehdi Sobhaninezhad مهدی سبحانی نژاد 10031947532846001059 10031947532846001059 No